स्त्रियांना फक्त ओळखू नका, तर समजून घ्या

“स्त्रियांना फक्त ओळखू नका, तर समजून घ्या

अकलूज वैभव न्यूज नेटवर्क
वृत्त एकसत्ता न्यूज
संकलक : आकाश भाग्यवंत नायकुडे, मुंबई.
दिनांक 17/01/2026 :
या तर मग शिकूयात आणि स्त्रीला समजुयात.
आपल्या समाजात आपण स्त्रियांना अनेक रूपांत पाहतो. कधी ती आई असते, कधी बहीण, कधी पत्नी, तर कधी मैत्रीण. आपण तिला तिच्या ‘नात्यांच्या’ चौकटीतून ओळखतो. “ही अमुकची मुलगी,” “ही तमुकची पत्नी” किंवा “ही अमुकची आई” – ही झाली तिची ओळख. पण प्रश्न हा आहे की, आपण तिला खरंच समजून घेतो का?
ओळखणे आणि समजून घेणे यात खूप मोठा फरक आहे. ओळख चेहऱ्याची असते, तर समज मनाची असते. स्त्रियांना समजून घ्यायचे असेल, तर आपल्याला काही गोष्टी मुळापासून बदलाव्या लागतील.
१. ‘सुपरवूमन’च्या प्रतिमेपलीकडे पाहणे
आपण अनेकदा स्त्रियांचे कौतुक करताना त्यांना ‘दुर्गा’, ‘अष्टभुजा’ किंवा ‘सुपरवूमन’ म्हणतो. “ती कितीही थकली तरी हसून काम करते,” हे वाक्य कौतुकाचे नसून ते तिच्यावरील दडपण आहे. तिला सतत आदर्श बनून राहण्याचा, कधीही न थकण्याचा आणि स्वतःच्या वेदना लपवण्याचा हा एक अट्टहास असतो. तिला समजून घेणे म्हणजे: ती पण एक माणूस आहे, तिलाही थकवा येतो, तिलाही कधीतरी काहीच न करता शांत बसावेसे वाटते, हे मान्य करणे.
२. न बोलता ऐकणे (The Unspoken Words)
स्त्रियांना व्यक्त होण्यासाठी नेहमी शब्दांची गरज नसते. अनेकदा तिचं मौन खूप काही सांगून जातं. दिवसभराच्या धावपळीत तिची चिडचिड होणे, हे रागाचे लक्षण नसून तिच्या मनातील साचलेल्या तणावाचे लक्षण असू शकते.
तिला समजून घेणे म्हणजे: तिला “तू विनाकारण कटकट करतेस” म्हणण्याऐवजी, “आज दिवस खूप धावपळीचा गेला का?” असे विचारून तिला आधार देणे.
३. सल्ला नको, साथ हवी
जेव्हा एखादी स्त्री आपली समस्या मांडते, तेव्हा पुरुष (किंवा समाज) लगेच त्यावर ‘सोल्युशन’ (उपाय) शोधू लागतात. पण अनेकदा तिला उपयांची गरज नसते. तिला फक्त हे हवे असते की कोणीतरी तिचे म्हणणे शांतपणे ऐकून घ्यावे.
तिला समजून घेणे म्हणजे: तिच्या भावनांना “हे लॉजिकल नाही” असे म्हणून नाकारण्यापेक्षा, “मी तुझ्या सोबत आहे” हा विश्वास देणे.
४. तिच्या स्वप्नांचा आदर (Space for Dreams)
लग्न आणि संसार यात अनेकदा स्त्रियांची वैयक्तिक स्वप्ने मागे पडतात. तिला तिची आवड जपण्यासाठी, करियर करण्यासाठी किंवा अगदी मैत्रिणींसोबत भटकण्यासाठी ‘परवानगी’ मागावी लागणे, हे समजून न घेण्याचे लक्षण आहे.
तिला समजून घेणे म्हणजे: तिला तिच्यासाठी, तिच्या आवडीसाठी मोकळा अवकाश (Space) देणे आणि तिच्या पंखांना बळ देणे.
५. समानतेची वागणूक
तिला देवी म्हणून पूजण्याची गरज नाही आणि पायाची दासी म्हणून हिणवण्याचीही गरज नाही. तिला गरज आहे ती फक्त ‘सहचारिणी’ म्हणून वागवण्याची. घराचे निर्णय असोत किंवा आर्थिक बाबी, तिचे मत विचारात घेणे म्हणजेच तिला समजून घेणे होय.
“स्त्रियांना ओळखण्यापेक्षा समजून घेणं खूप महत्त्वाचं.
“स्त्रियांना ओळखण्यापेक्षा समजून घेणं खूप महत्त्वाचं असतं.” ही म्हण बहुतेक पुरुषांना पटकन पटते, पण प्रत्यक्षात अमलात आणणं मात्र आव्हानात्मक असतं. स्त्रिया म्हणजे फक्त एक व्यक्ती नव्हे, तर भावनांचा, स्वप्नांचा आणि संघर्षांचा एक जिवंत सागर आहे. त्यांना ओळखण्याचा प्रयत्न करताना आम्ही त्यांच्या बाह्य स्वरूपावर लक्ष केंद्रित करतो, पण समजून घेणं म्हणजे त्यांच्या हृदयाच्या खोलीत जाऊन त्यांच्या भावनांना स्पर्श करणं. आज आपण स्त्रियांना समजून घेण्याच्या या कलेत रमूया.
भावनांचा सागर समजून घ्या
स्त्रिया भावनांद्वारे बोलतात. तिच्या बोलण्यातून, चेहऱ्यावरील हावभावांमधून किंवा शांततेतूनही तिच्या मनातील वादळ जाणवतं. उदाहरणार्थ, ती रागावली तरी ते नेहमीच तुमच्यावर असतं असं नाही. – कदाचित तिच्या दिवसातील थकवा किंवा अपेक्षाभंग असू शकतो. समजून घेण्यासाठी ऐका, फक्त ऐका. प्रश्न विचारा: “काय झालंय रे?” आणि उत्तर ऐकताना न्याय देऊ नका. तिच्या भावनांना मान्यता द्या, म्हणजे “मला समजतंय तुझी व्यथा” असं सांगा. हे छोटंसं पाऊल नात्यात विश्वास वाढवतं.
गरजा आणि अपेक्षा ओळखा
स्त्रियांची गरज ही नेहमीच भौतिक नसते. तिला तुमचं वेळ, लक्ष आणि साथ हवी असते. कामाच्या धावपळीत तिला विसरू नका. तिच्या यशाचा उत्सव साजरा करा, छोट्या छोट्या गोष्टींमध्ये तिचं कौतुक करा. ती आई, बहीण, जोडीदार किंवा सहकारी असो – तिच्या जबाबदाऱ्यांना आदर द्या. उदाहरणार्थ, घर सांभाळणाऱ्या महिलेला “तू किती उत्तम काम करतेयस” असं सांगितलं तर तिचं मन भरून येतं. समजून घ्या की तिच्या अपेक्षा बदलत असतात, त्यामुळे संवाद सतत चालू ठेवा.
सामाजिक दबाव आणि संघर्ष समजून घ्या
आजच्या काळात स्त्रिया करिअर, कुटुंब आणि स्वतःच्या इच्छा यांच्यात संतुलन साधतात. सामाजिक अपेक्षांमुळे तिच्यावर दबाव असतो – “तू परफेक्ट असावीस” असा. हा ताण समजून घ्या आणि आधार द्या. तिच्या निर्णयांना पाठिंबा द्या, भेदभाव टाळा. जेव्हा ती बोलते तेव्हा तिच्या शब्दांमागे असलेला इतिहास समजा. हे समजून घेतल्याने तुमचं नातं अधिक खोल आणि मजबूत होतं.
समजून घेण्याची कला शिका
सक्रिय ऐकणं:फोन बाजूला ठेवा आणि पूर्ण लक्ष द्या.
सहानुभूती दाखवा:”तू सुंदर दिसते” असं म्हणा
वेळ द्या: छोट्या गोष्टींसाठी वेळ काढा, जसं एकत्र चहा पिणं.
स्वतःला बदला: पूर्वग्रह सोडा आणि खुले डोळे ठेवा.
उपसंहार
स्त्रियांना समजून घेणं म्हणजे केवळ पुरुषांसाठी नाही, तर सर्वांसाठी एक कला आहे. हे समजून घेतल्याने जग अधिक सुंदर होतं.
आजपासून सुरुवात करा – एका व्यक्तीला समजून घ्या आणि अनुभव घ्या बदलाचा. स्त्री हा शक्तीचा स्रोत आहे; तिला समजून घ्या आणि तिच्यासोबत चला..
आजच्या समाजात “मी स्त्रियांना ओळखतो” असं म्हणणारे खूप आहेत. पण खरं सांगायचं तर ओळखणं वेगळं आणि समजून घेणं वेगळं असतं. ओळख म्हणजे तिचं हसणं, बोलणं, राहणं, सवयी, सौंदर्य… पण समजून घेणं म्हणजे तिच्या न बोललेल्या भावना, तिची भीती, तिची असुरक्षितता, आणि तिच्या मौनात लपलेली वेदना जाणून घेणं.
स्त्री अनेकदा बोलत नाही…कारण तिला ऐकून घेतलं जाईल याची खात्री नसते. ती शांत राहते, कारण प्रत्येक वेळी समजावून सांगण्याची ताकद तिच्याकडे नसते. पुरुष बहुतेक वेळा स्त्रीकडे तर्काने पाहतो, पण स्त्री भावनेने जगते आणि इथंच गैरसमज निर्माण होतो.
स्त्रीचा राग हा हट्ट नसतो, तो दुर्लक्षाचा परिणाम असतो
तिचं रडणं कमजोरी नसतं, ते मनात साठलेल्या वेदनांचं ओझं असतं.
तिचं मौन हे अहंकार नसतं, ते थकव्याचं आणि निराशेचं लक्षण असतं.
ती प्रेम मागत नाही… ती आदर, सुरक्षितता आणि भावनिक साथ मागत असते.
स्त्रीला “जिंकायचं” नसतं, तिला समजून घ्यायचं असतं.
तिला मोठमोठ्या शब्दांची गरज नसते, तिला लहान लहान कृतीतून मिळणारी खात्री हवी असते.
ती तुमच्याशी उघडपणे बोलत असेल, तर समजा ती तुमच्यावर विश्वास ठेवते. आणि विश्वास मिळवणं हे सौंदर्यापेक्षा, पैशांपेक्षा, शब्दांपेक्षा कितीतरी कठीण असतं.
म्हणूनच…
स्त्रियांना ओळखण्याचा हट्ट सोडा, त्यांना समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
कारण जी स्त्री समजून घेतली जाते, ती कधीच परकी वाटत नाही… ती आपली होते.
निष्कर्ष:-
स्त्रीला समजून घेणे म्हणजे कोणतेही रॉकेट सायन्स नाही. त्यासाठी गरज आहे ती फक्त संवेदनशीलतेची. जेव्हा आपण तिला ‘ती अमुकची कोण’ या ओळखीच्या पलीकडे जाऊन, ‘ती एक स्वतंत्र व्यक्ती आहे’ या दृष्टीने पाहू लागतो, तेव्हा खऱ्या अर्थाने आपण तिला समजून घेऊ लागतो.
जे घर, जो समाज स्त्रीला समजून घेतो, तिथे फक्त ती स्त्रीच नाही, तर संपूर्ण कुटुंब आनंदी राहते. त्यामुळे आजपासून फक्त ओळख नको, तर समजून घेण्याची सुरुवात करूया.
93 26 36 53 96